Thị trường sầu riêng Malaysia: Giá 'mèo vương' lao dốc 90% do cung vượt cầu

Thị trường sầu riêng Malaysia đang trải qua một giai đoạn khó khăn khi giá cả mặt hàng này, đặc biệt là giống 'Mèo vương' (Musang King) danh tiếng, sụt giảm mạnh tới 90%. Nguyên nhân chính được cho là sự mất cân bằng cung cầu, khi nông dân đã ồ ạt mở rộng diện tích trồng trọt trong những năm qua để đáp ứng nhu cầu tăng vọt từ thị trường Trung Quốc.

Nhu cầu Trung Quốc bùng nổ, nông dân ồ ạt mở rộng diện tích

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc luôn là thị trường xuất khẩu sầu riêng quan trọng nhất của Malaysia, chiếm khoảng 60% tổng lượng sầu riêng xuất khẩu hàng năm. Đặc biệt, giống sầu riêng 'Mèo vương' được xem là sản phẩm cao cấp, thậm chí được ví von là 'Hermes của các loại sầu riêng' tại thị trường tỷ dân này, tạo ra sức hút mạnh mẽ. Để nắm bắt cơ hội vàng này, nhiều nông dân Malaysia đã chuyển đổi cây trồng, chặt bỏ cây cao su hoặc cọ dầu để thay thế bằng sầu riêng. Theo số liệu từ chính phủ Malaysia, diện tích trồng sầu riêng đã tăng đáng kể từ khoảng 6.6 vạn hecta vào năm 2016 lên hơn 9.2 vạn hecta vào năm 2024. Cùng với đó, sản lượng sầu riêng hàng năm cũng gần như tăng gấp đôi, đạt hơn 56.8 vạn tấn. Một chủ vườn sầu riêng chia sẻ rằng những cây được trồng cách đây nhiều năm nay đã bắt đầu cho thu hoạch rộ.

Cung vượt cầu: Giá sầu riêng lao dốc không phanh

Sự gia tăng nhanh chóng về sản lượng đã dẫn đến tình trạng mất cân bằng thị trường. Các khu vực sản xuất sầu riêng chính của Malaysia như Kedah, Penang, Perak, Selangor, Johor và Pahang đều có mùa thu hoạch trùng lặp, khiến một lượng lớn sầu riêng đổ bộ vào thị trường cùng lúc. Điều này đã đẩy giá sầu riêng xuống mức thấp kỷ lục. Cụ thể, giá bán lẻ sầu riêng 'Mèo vương' có lúc chỉ còn khoảng 9 Ringgit Malaysia (tương đương khoảng 71 Đài tệ) mỗi kilogram, giảm tới 90% so với mức giá thông thường trước đây là 90 đến 100 Ringgit Malaysia (tương đương 708 đến 787 Đài tệ) mỗi kilogram. Cơ quan Tiếp thị Nông nghiệp Liên bang Malaysia (FAMA) nhận định rằng tốc độ tăng trưởng sản lượng đã vượt quá khả năng hấp thụ của thị trường nội địa và khả năng tiêu thụ của thị trường nói chung. Khi cung vượt cầu, áp lực giảm giá thu mua tại vườn là điều tất yếu. Thêm vào đó, một phần sầu riêng không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu cũng bị đẩy về thị trường nội địa, càng làm trầm trọng thêm tình trạng dư cung.

Cơ hội cho người tiêu dùng, thách thức cho người nông dân

Trong khi giá sầu riêng giảm mạnh là tin vui cho người tiêu dùng tại Malaysia và nước láng giềng Singapore, khi họ có cơ hội mua sầu riêng với giá rẻ, thậm chí có nơi còn tặng miễn phí, thì đây lại là một đòn giáng nặng nề đối với những người nông dân. Nhiều hộ gia đình đang đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng nề do chi phí sản xuất cao nhưng không bán được hàng hoặc bán với giá quá thấp. Để hỗ trợ nông dân vượt qua giai đoạn khó khăn này, FAMA đã triển khai các biện pháp can thiệp. Cơ quan này đã bắt đầu trực tiếp thu mua sầu riêng từ nông dân thông qua 42 trung tâm hoạt động, với kế hoạch thu mua 1,000 tấn sầu riêng trị giá khoảng 7 triệu Ringgit Malaysia. Ngoài ra, các doanh nghiệp và tổ chức được chính phủ hỗ trợ cũng đã thu mua thêm 1,199 tấn sầu riêng, trị giá khoảng 3.28 triệu Ringgit Malaysia.