Đập Vinh Hoa tại Đào Viên: 42 năm phục vụ và hành trình đại tu gian nan

Sau hơn bốn thập kỷ miệt mài gánh vác sứ mệnh kép quan trọng, đập Vinh Hoa (Ronghua Dam), một công trình thủy lợi chiến lược nằm ở thượng nguồn hồ chứa Thạch Môn (Shimen Reservoir) thuộc thành phố Đào Viên, vừa hoàn tất đợt đại tu kéo dài ba năm đầy gian khó. Công trình được kỳ vọng sẽ tăng cường đáng kể khả năng chống chịu trước thiên tai và đảm bảo an ninh nguồn nước, năng lượng cho khu vực phía Bắc Đài Loan.

Hành trình 40 năm và sứ mệnh kép quan trọng

Đập Vinh Hoa, tọa lạc tại khu vực thung lũng sâu và hiểm trở thuộc khu Phục Hưng, thành phố Đào Viên, chính thức đi vào hoạt động từ cuối năm 1983. Công trình được thiết kế và thi công với chiều cao 82 mét, chiều dài đỉnh đập 160 mét, mang hình dáng cong kép đặc trưng của đập vòm bê tông. Ngay từ khi ra đời, đập Vinh Hoa đã được giao phó hai nhiệm vụ trọng yếu: một là chặn giữ cát bùn từ thượng nguồn sông Đại Hán chảy vào hồ chứa Thạch Môn, giúp giảm thiểu tình trạng bồi lắng làm giảm dung tích hồ; hai là hỗ trợ phát điện cho nhà máy điện Nghĩa Hưng (Yixing Power Plant) ở hạ lưu. Trong suốt hơn 40 năm qua, đập Vinh Hoa đã hoàn thành xuất sắc vai trò của mình, giữ lại một lượng lớn phù sa và cát đá, bảo vệ hồ Thạch Môn – một trong những nguồn cung cấp nước sinh hoạt và công nghiệp chính yếu cho hàng triệu người dân và doanh nghiệp ở miền Bắc Đài Loan. Theo thống kê, đập Vinh Hoa có dung tích thiết kế 12,4 triệu mét khối và hiện tại tỷ lệ bồi lắng đã đạt hơn 99%, cho thấy hiệu quả vượt trội trong việc đạt được mục tiêu ban đầu.

Cuộc đại tu đầy gian nan giữa thung lũng sâu

Sau hơn bốn thập kỷ vận hành liên tục, kết hợp với tác động của biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, nhiều hạng mục của đập Vinh Hoa đã xuống cấp nghiêm trọng. Bề mặt bê tông của các tràn xả lũ bị hao mòn, cốt thép lộ ra, và ngưỡng cửa van cung bị biến dạng, tiềm ẩn nguy cơ cát bùn tràn vào làm hư hại các tổ máy phát điện của nhà máy Nghĩa Hưng. Nhận thấy tầm quan trọng cấp bách, Cục Tài nguyên nước phía Bắc thuộc Bộ Kinh tế Đài Loan đã khởi động dự án đại tu đập Vinh Hoa vào tháng 12 năm 2023 với tổng kinh phí khoảng 45 triệu Đài tệ. Công tác sửa chữa đã hoàn thành vào tháng 6 năm 2026. Tuy nhiên, việc thi công dự án này là một thách thức vô cùng lớn. Đập Vinh Hoa nằm sâu trong hẻm núi hiểm trở, khiến các loại máy móc hạng nặng không thể tiếp cận trực tiếp công trường. Đội ngũ thi công buộc phải di chuyển vòng qua một con đường rừng cách đó khoảng 11 km ở thượng nguồn, sau đó đi dọc theo lòng sông để vào khu vực đập. Việc vận chuyển vật liệu, đặc biệt là bê tông, đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác cao, phải sử dụng hệ thống xe cáp nghiêng đặc biệt để đưa vật liệu theo phương thẳng đứng đến điểm thi công, sau đó trộn và đổ bê tông trực tiếp tại hiện trường. Bên cạnh đó, công trình còn phải chạy đua với mùa mưa lũ. Chỉ cần một trận mưa lớn, các con đường tạm và đê quây phục vụ thi công có thể bị cuốn trôi, buộc đội ngũ phải nhanh chóng khắc phục để đảm bảo tiến độ và an toàn lao động.