Vụ bê bối dầu ăn Trung Liên: Làm rõ trách nhiệm thanh tra thực phẩm tại Đài Loan

Vụ bê bối liên quan đến Công ty Dầu ăn Trung Liên gần đây đã gây chấn động dư luận, dấy lên những lo ngại sâu sắc về an toàn thực phẩm trên khắp Đài Loan. Khi công chúng đặt câu hỏi về hiệu quả của công tác thanh tra trước đây, một cuộc tranh luận về trách nhiệm giữa chính quyền trung ương và địa phương trong việc giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm đã nổ ra.

Bùng nổ bê bối dầu ăn và nghi vấn về công tác thanh tra

Vụ việc Công ty Dầu ăn Trung Liên bị phát hiện có sai phạm nghiêm trọng đã khiến người dân Đài Loan vô cùng bức xúc, đặc biệt khi nhiều người thắc mắc vì sao các cơ quan quản lý lại không phát hiện được những bất thường này trong các đợt kiểm tra trước đây, thậm chí có nhiều lần Công ty Trung Liên không nằm trong danh sách được lấy mẫu kiểm nghiệm. Trước làn sóng chỉ trích, chính quyền thành phố Đài Trung đã đưa ra phản hồi, cho rằng các đợt thanh tra chuyên án chung về nhà máy dầu ăn hàng năm đều do chính quyền trung ương chỉ định. Điều này ngụ ý rằng trách nhiệm chính thuộc về cấp trung ương trong việc lựa chọn đối tượng thanh tra.

Luật An toàn Vệ sinh Thực phẩm và phân định trách nhiệm

Tuy nhiên, ông Vương Đức Nguyên (Wang Deyuan), Phó Cục trưởng Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan (FDA), đã nhanh chóng làm rõ vấn đề này. Ông Vương nhấn mạnh rằng, ngoài các chuyên án thanh tra do trung ương chủ trì, Luật An toàn Vệ sinh Thực phẩm Đài Loan cũng quy định rõ ràng nghĩa vụ chủ động thực hiện thanh tra và lấy mẫu thực phẩm của các cơ quan quản lý địa phương. Cụ thể, theo Điều 41 của Luật, các cơ quan quản lý cấp thành phố trực thuộc trung ương và cấp huyện/thị có nghĩa vụ tiến hành thanh tra tại chỗ và lấy mẫu tại các cơ sở sản xuất để đảm bảo thực phẩm tuân thủ các quy định. Đây là một nhiệm vụ được quy định rõ ràng trong luật pháp, thuộc thẩm quyền mà các cơ quan y tế địa phương phải thực hiện. Ông Vương cũng cho biết thêm, cơ quan trung ương cũng có thể tiến hành thanh tra và lấy mẫu tương tự khi cần thiết.

Cơ chế phối hợp và quyền chủ động của địa phương

Phó Cục trưởng FDA giải thích rằng công tác thanh tra và lấy mẫu thực phẩm từ trước đến nay luôn là sự phân công trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý y tế trung ương và địa phương, đối với từng loại hình doanh nghiệp thực phẩm. Trung ương chịu trách nhiệm về các chuyên án có quy mô toàn quốc, liên quan đến nhiều địa phương, trong khi các chính quyền địa phương sẽ có những trọng tâm thanh tra khác nhau, phù hợp với đặc thù khu vực của mình. Trong quá trình thực hiện kiểm tra, các cục y tế địa phương có quyền và nghĩa vụ lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần thiết, và trung ương chưa bao giờ ngăn cản hay cấm đoán việc này. Đối với các chuyên án do trung ương đề ra, FDA sẽ căn cứ vào hiệu suất hoạt động của các doanh nghiệp thực phẩm, kết quả thanh tra trước đây và các bất thường trong quản lý an toàn thực phẩm để quyết định danh sách các cơ sở cần thanh tra, sau đó phân công cho 22 huyện/thành phố thực hiện. Đôi khi, trung ương sẽ chỉ định cụ thể, nhưng cũng có lúc cho phép các cục y tế địa phương tự lựa chọn, tùy thuộc vào kế hoạch của từng chuyên án. Dù vậy, ông Vương Đức Nguyên khẳng định, ngay cả khi các cục y tế địa phương thực hiện chuyên án của trung ương, họ vẫn có quyền chủ động và nghĩa vụ thực hiện các hoạt động thanh tra và lấy mẫu liên quan đến thực phẩm ngoài khuôn khổ chuyên án đó.