Bị chủ giữ hộ chiếu/ARC ở Đài Loan: làm gì ngay?

Nếu chủ lao động hoặc môi giới đang giữ hộ chiếu hay thẻ cư trú ARC của bạn, bạn không làm sai gì cả — chính họ đang vi phạm pháp luật Đài Loan. Bạn có quyền tự giữ giấy tờ tùy thân mọi lúc, và có cơ quan giúp bạn lấy lại.

Cập nhật 6/2026: Việc chủ/môi giới giữ hộ chiếu hoặc ARC của lao động là hành vi bóc lột bị cấm. Hotline lao động 1955 (miễn phí, hỗ trợ tiếng Việt) và hotline người nước ngoài NIA 1990 đều tiếp nhận tố cáo. Bài này hướng dẫn việc cần làm ngay, mẫu câu đòi giấy tờ và cách giữ bằng chứng.

Tóm tắt nhanh

Chủ/môi giới giữ hộ chiếu hoặc ARC của bạn là trái luật — bạn được quyền tự giữ.
Bước đầu tiên: yêu cầu trả lại bằng văn bản hoặc tin nhắn để có bằng chứng.
Gọi 1955 (lao động, có tiếng Việt) hoặc 1990 (người nước ngoài) để tố cáo.
Chụp ảnh ARC/hộ chiếu, lưu hợp đồng và tin nhắn trước khi khiếu nại.
Mất hộ chiếu/ARC có thể xin cấp lại; đừng để việc bị giữ giấy tờ trói buộc bạn.

Vì sao việc giữ giấy tờ của bạn là trái luật

📖 ARC: Thẻ cư trú dành cho người nước ngoài (Alien Resident Certificate) do Cục Di trú NIA cấp, là giấy tờ tùy thân hợp pháp của bạn tại Đài Loan.

Hộ chiếu và ARC là tài sản và giấy tờ tùy thân của riêng bạn. Cơ quan chức năng Đài Loan xác nhận: chủ lao động hay môi giới giữ giấy tờ này là một hình thức bóc lột lao động, dù họ viện cớ 'bảo quản hộ' hay 'giữ để bạn không bỏ trốn'. Bạn có quyền giữ giấy tờ của mình mọi lúc.

🚩 Chiêu thường gặp: Môi giới nói 'để công ty giữ cho an toàn', 'giữ để làm thủ tục', hoặc dọa 'không giữ thì mất việc'. Đây là cách ép bạn lệ thuộc. Đừng tin — bạn vẫn làm việc và làm thủ tục bình thường khi tự giữ giấy tờ.

Việc cần làm NGAY — từng bước

Bước 1 — Bình tĩnh thu thập bằng chứng (~30 phút): Chụp ảnh hợp đồng, tin nhắn, ảnh ARC/hộ chiếu (nếu còn ảnh chụp trước đó). Ghi lại ngày họ bắt đầu giữ giấy tờ.
Bước 2 — Yêu cầu trả lại có để lại dấu vết (ngay trong ngày): Nhắn tin hoặc gửi văn bản yêu cầu trả giấy tờ, thay vì chỉ nói miệng, để có bằng chứng.
Bước 3 — Gọi hotline 1955 (~20 phút): Gọi 1955 (miễn phí, có tiếng Việt) trình bày việc bị giữ hộ chiếu/ARC. Họ hướng dẫn và có thể can thiệp.
Bước 4 — Liên hệ NIA 1990 nếu cần (khi cần): Nếu liên quan tư cách cư trú hoặc bị đe dọa, gọi thêm hotline người nước ngoài 1990 của Cục Di trú.
Bước 5 — Xin cấp lại nếu giấy tờ bị giữ/mất (vài ngày–tuần): Nếu không lấy lại được, liên hệ NIA để xin cấp lại ARC và liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam để làm lại hộ chiếu.

Mẫu câu tiếng Hoa để đòi lại giấy tờ

Tiếng Việt	Tiếng Hoa (phồn thể)
Trả lại hộ chiếu cho tôi	請把護照還給我
Tôi muốn tự giữ thẻ cư trú ARC của tôi	我要自己保管我的居留證
Việc giữ giấy tờ của tôi là phạm pháp	扣留我的證件是違法的
Tôi sẽ gọi đường dây 1955 để báo cáo	我會打1955專線檢舉
Xin cho tôi xin lại giấy tờ ngay hôm nay	請今天就把證件還給我
Tôi cần hộ chiếu để đi khám bệnh / làm thủ tục	我需要護照去看病／辦手續

Nói rõ ràng, lịch sự nhưng kiên quyết

Hotline và cơ quan hỗ trợ (số thật)

Hotline lao động (24/7, có tiếng Việt): 1955
Hotline người nước ngoài — NIA: 1990
Cảnh sát: 110
Cấp cứu: 119
Gọi khẩn cấp khi không có SIM: 112

💡 1955 hỗ trợ tiếng Việt: Đường dây 1955 của Bộ Lao động miễn phí, hoạt động 24/7 và có thông dịch tiếng Việt. Bạn có thể trình bày trực tiếp bằng tiếng Việt việc bị giữ giấy tờ, nợ lương hay bị ép làm quá giờ.

Giấy tờ và bằng chứng nên chuẩn bị

Giấy tờ	Lấy ở đâu	Lưu ý
Ảnh chụp hộ chiếu & ARC	Tự lưu trước	Chụp sẵn cả hai mặt, lưu trên điện thoại/email
Hợp đồng lao động	Bản bạn giữ	Dùng chứng minh quan hệ lao động
Tin nhắn/ghi âm yêu cầu trả giấy tờ	Điện thoại của bạn	Là bằng chứng họ đang giữ giấy tờ
Phiếu lương	Công ty	Hữu ích nếu kèm khiếu nại nợ lương

Sao lưu mọi thứ trước khi khiếu nại

Lỗi thường gặp khiến mất quyền lợi

Im lặng chịu đựng vì sợ mất việc — càng để lâu càng bị lệ thuộc.
Chỉ đòi miệng, không lưu lại bằng chứng bằng tin nhắn/văn bản.
Tự ý bỏ trốn khỏi chỗ làm — có thể ảnh hưởng tư cách cư trú; hãy gọi 1955 trước.
Không chụp ảnh hộ chiếu/ARC từ trước nên khi bị giữ thì không có bản sao.

Checklist khi bị giữ hộ chiếu/ARC

Đã chụp/lưu ảnh hộ chiếu và ARC
Đã yêu cầu trả lại bằng tin nhắn hoặc văn bản
Đã gọi hotline 1955 trình bày sự việc
Đã lưu hợp đồng và phiếu lương làm bằng chứng
Đã liên hệ NIA 1990 nếu liên quan cư trú
Biết cách xin cấp lại ARC/hộ chiếu nếu không lấy lại được

Câu hỏi thường gặp

Chủ nói giữ hộ chiếu để 'bảo quản', có hợp pháp không?

Không. Dù viện lý do gì, chủ hoặc môi giới giữ hộ chiếu/ARC của bạn đều trái luật. Bạn có quyền tự giữ giấy tờ và yêu cầu trả lại bất cứ lúc nào.

Tôi sợ tố cáo sẽ bị đuổi việc thì sao?

Pháp luật bảo vệ bạn khi khiếu nại hợp pháp. Gọi 1955 để được tư vấn cách xử lý an toàn, giữ việc và quyền lợi; đừng tự ý bỏ trốn.

Lỡ giấy tờ bị giữ rồi mất thì sao?

Liên hệ NIA (1990) để xin cấp lại ARC, và liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam để làm lại hộ chiếu. Bằng chứng đã lưu (ảnh, hợp đồng) sẽ giúp thủ tục nhanh hơn.

Bài viết hướng dẫn chung, cập nhật 6/2026, không thay thế tư vấn pháp lý. Mỗi trường hợp khác nhau — hãy gọi 1955 hoặc 1990 để được hỗ trợ trực tiếp và đúng tình huống của bạn.