Vụ việc xe buýt tự lái Sân bay Đào Viên: Nghi vấn vi phạm luật đấu thầu

Giới chức Đài Loan đang đối mặt với những cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến dự án hệ thống vận chuyển hành khách tự động tại Nhà ga số 3 Sân bay Quốc tế Đào Viên. Một nhà thầu chính bị tố cáo đã chuyển giao việc sản xuất khung gầm xe buýt điện tự lái cho một công ty Hàn Quốc, có khả năng vi phạm Điều 65 của Luật Mua sắm Chính phủ, quy định nhà thầu phải tự mình thực hiện hợp đồng. Vụ việc này đang gây ra nhiều tranh cãi về sự minh bạch và tuân thủ pháp luật trong các dự án công trình trọng điểm quốc gia.

Dấu hỏi về quy định đấu thầu dự án trọng điểm

Dự án Nhà ga số 3 Sân bay Quốc tế Đào Viên, một trong những công trình hạ tầng quan trọng nhất của Đài Loan, dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2027. Cùng với đó là kế hoạch triển khai hệ thống vận chuyển hành khách (PMS) sử dụng xe buýt điện tự lái, kết nối giữa Nhà ga số 2 và Nhà ga số 3, sau này sẽ mở rộng đến Nhà ga số 1. Tuy nhiên, dự án này đang vướng phải lùm xùm khi có đơn tố cáo cho rằng nhà thầu chính đã vi phạm quy định về đấu thầu. Cụ thể, Công ty TNHH HwaCom (華電聯網公司), một trong những đơn vị trúng thầu dự án PMS, bị tố cáo đã chuyển giao việc sản xuất khung gầm xe buýt điện tự lái cho Công ty TNHH Điện công nghiệp Woojin (宇進產電), một nhà sản xuất xe buýt điện và phương tiện đường sắt của Hàn Quốc. Hành động này bị cho là vi phạm Điều 65 của Luật Mua sắm Chính phủ Đài Loan, trong đó quy định rõ ràng rằng 'nhà thầu trúng thầu phải tự mình thực hiện hợp đồng xây dựng và dịch vụ, không được chuyển giao toàn bộ hoặc phần chính của công việc cho bên thứ ba'. Trước đó, vào tháng 12 năm 2024, Công ty Sân bay Đào Viên đã chấm dứt hợp đồng với nhà thầu ban đầu là 'Chengyun' (成運) vì không đáp ứng các điều khoản hợp đồng và quy định mua sắm liên quan. Sau đó, một đợt đấu thầu mới đã được tổ chức, với Công ty HwaCom và Công ty TNHH Công nghệ Năng lượng Trion (創奕能源科技公司) trúng thầu, với tổng giá trị hợp đồng lên đến khoảng 1,81 tỷ Đài tệ. Để phục vụ việc xây dựng Nhà ga số 3, hệ thống 'tàu điện giữa các nhà ga' (Skytrain) hiện có giữa Nhà ga số 1 và số 2 (khu vực ngoài kiểm soát) đã ngừng hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm nay.

An toàn và an ninh quốc gia: Những lo ngại chồng chéo

Những người gửi đơn tố cáo cũng bày tỏ lo ngại sâu sắc về vấn đề an toàn và an ninh quốc gia. Theo luật pháp Đài Loan, tất cả các phương tiện giao thông khi đưa vào sử dụng công cộng đều phải trải qua quá trình kiểm định và thử nghiệm an toàn nghiêm ngặt bởi Trung tâm Kiểm định An toàn Phương tiện Giao thông (VSCC). Quá trình này bao gồm việc kiểm tra cấu trúc khung gầm, hệ thống phanh, lái, treo, tải trọng trục và lốp xe. Đơn tố cáo đặt nghi vấn rằng nếu Công ty Sân bay Đào Viên vì muốn kịp tiến độ khai trương Nhà ga số 3 mà 'đặc cách' cho phép loại xe buýt này thông qua kiểm định, có thể sẽ dính líu đến các cáo buộc tham nhũng. Một khía cạnh khác được nhấn mạnh là vấn đề chuỗi cung ứng và an ninh quốc gia. Theo thông tin từ truyền thông Hàn Quốc, nhà sản xuất Woojin của Hàn Quốc được cho là đã nhập khẩu một lượng lớn linh kiện xe từ Trung Quốc, gây ra các cuộc tranh luận về sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng và an ninh quốc gia tại Hàn Quốc. Việc này khiến những người tố cáo đặt câu hỏi: liệu việc sử dụng các linh kiện Trung Quốc tại 'cửa ngõ quốc gia' của Đài Loan – Sân bay Đào Viên – có phải là điều đáng hổ thẹn hay không? Đối với cộng đồng người Việt tại Đài Loan, những tranh cãi này cho thấy tầm quan trọng của việc đảm bảo chất lượng và an toàn trong mọi dự án công, đặc biệt là tại một cơ sở hạ tầng trọng yếu mà hàng triệu người, bao gồm cả du khách và người lao động di trú, sử dụng hàng ngày.